باب چهارم در طاوس 1 - در نهج البلاغه از خطبه‌ى ص 52 ط فيض كه در آن شگفتى آفرينش طاوس را ياد كرده . برآورد آنها را آفريده‌اى شگفت از جاندار و بيجان و آرام و جنبان ، و گواههاى روشن به هنرمندى زيركانه و نيروى شگرف خود بر پا داشت تا خردها گردن نهادند بدانها و اعتراف بپذيرش نمودند ، و بنگ يگانگى او را بگوشهاى ما فرو خواندند و هم پرنده‌هاى گوناگون آفريد و در شكافهاى زمين و شكست دره‌ها و سر كوهها جا داد با بالهاى مختلف و شكلهاى جدا جدا كه در زير فرمان بچرخند و با بال خود در درون فضاى پهناور و هواى گشاده بپرند . آنها را از نبود ، در صورتهاى شگفت آور روشنى پديد كرد ، و در درج بنده‌هاى پوشيده از گوشت تركيب نمود ، و برخى را با پيكر بزرگ باز داشت كه در هوا شتابان بپرند و آنها را بپر زدن كمى واداشت ، و بهنر لطيف خود آنها را رنگارنگ مرتب كرد ، برخى يك رنگ و برخى طوقدار بر خلاف رنگ خود . و شگفت‌تر از همه طاوس است كه آن را حكيمانه‌تر آفريد و رنگارنگ با بالها كه نى آنها را در هم پكاند و با دمى كه كشش آن را دراز كرد و چون بماده خود گرايد آن را درنوردد و برگشايد و بر افرازد چون بادبان كشتى كه دريابانش برافراشته ، برنگهايش بر خود بالد و فيس كند ، و چون خروسها بماده خود پرد و او را با همه آلات خود به كار گيرد بمانند همه نرهاى پر هيجان . تو را حواله كند بديدى چشمگير نه بسندى سست و بيمايه و اگر چنان باشد كه كسى پندارد ماده را با اشكش آبستن مىكند كه در گوشه چشم دارد و از آن بماده ميخوراند تا بىجفت‌گيرى تخم نهد بىآبستن شدن از نرش و با همان